70-ке жуық жаңа аурухана мен емхана: перинаталдық орталықтар мен балалар ауруханалары қайда салынады және Алматыда не салынып жатыр

Аурухана орындарының жетіспеуі, ескі ғимараттар, емханалардағы кезек — пациенттер ең жиі айтатын мәселелер. 2026 жылғы 28 қазанда Жолдауда Президент перинаталдық орталықтар мен балалар ауруханаларының құрылысын жеделдетуді тапсырды. Келесі күні, 29 қазанда, денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова үкімет отырысында барлық өңірде 70-ке жуық денсаулық сақтау нысанын салу жоспарын ұсынды.

Не салу жоспарланып отыр

Министрдің айтуынша, министрлік өңірлердегі медициналық-демографиялық жағдайды және тиімділік өлшемдерін ескере отырып, нысандарға қажеттілікті талдады. Жоспарға мыналар кірді:

• жалпы сыйымдылығы 1 700 төсектік 8 перинаталдық орталық — Астанада, Алматыда, Шымкентте, Қарағандыда, Қаскеленде, Қызылордада және Оралда;
• 1 550 төсектік 7 көпбейінді балалар ауруханасы — Атырауда, Ақтөбеде, Алматыда, Шымкентте, Қаскеленде, Семейде және Ақтауда;
• Астанада — 200 төсектік балаларға шұғыл көмек орталығы және 350 төсектік балалар хирургиясы орталығы;
• 750 төсектік Балаларды оңалту ұлттық орталығының 5 өңіраралық филиалы — Алматыда, Ақтауда, Атырауда, Қызылордада және Семейде;
• әрқайсысы 300 төсектік көпбейінді ауруханалар — Шығыс Қазақстан, Абай және Түркістан облыстарында;
• 325 төсектік жұқпалы аурулар ауруханасы және мамандандырылған корпустар — Жамбыл облысында;
• 25 амбулаториялық-емханалық ұйым, аудандық ауруханалар, жедел жәрдем нысандары, қан орталықтары және басқа мамандандырылған мекемелер.

Балаларға медициналық көмекті кеңейту және мамандандырылған әрі жоғары технологиялық медициналық көмектің қолжетімділігін арттыру көзделуде.

Ақмарал Әлназарова, ҚР денсаулық сақтау министрі

Сандардағы ауқым

Әр нысанның құрылыс мерзімін және бағдарламаның жалпы құнын министрлік отырыста атаған жоқ. Мұндай нысандар әдетте бірнеше жыл салынады, сондықтан сөз ертең ашылатын ауруханалар туралы емес, алдағы жылдарға арналған жоспар туралы болып отыр.

Қалалар қалай таңдалды

Министр нысандарға қажеттілік өңірлердегі медициналық-демографиялық жағдайды және тиімділік өлшемдерін ескере отырып талданғанын түсіндірді. Медициналық-демографиялық жағдай — бұл халықтың саны мен өсуі, туу көрсеткіші, жас құрамы, сырқаттанушылық және қолданыстағы ауруханалардың қаншалықты жүктелгені. Сондықтан перинаталдық орталықтар мен балалар ауруханалары ең алдымен көп бала туатын және қолданыстағы перзентханалар мен балалар стационарлары шегіне жетіп жұмыс істейтін жерлерде — ірі қалаларда және Алматы маңындағы Қаскелен сияқты жылдам өсіп келе жатқан қала маңында пайда болады.

Президент Жолдауда сұранысқа ие әлеуметтік нысандардың құрылысын жеделдетуді және рәсімдер мен шешім қабылдаудың созылуына жол бермеуді міндеттеді. Жоспар Жолдаудан кейінгі келесі күні-ақ ұсынылғаны да сондықтан.

Жұқпалы аурулар ауруханасы мен қан орталықтары не үшін керек

Тізімде сирек айтылатын, бірақ онсыз жүйе жұмыс істемейтін нысандар бар. Жұқпалы аурулар ауруханасы жұқпалы аурулары бар адамдарды басқа пациенттерден бөлек оқшаулау және емдеу үшін қажет — бұл қызылша, тұмау немесе басқа инфекциялар өршіген кезде әсіресе маңызды. Қан орталықтары донорлық қанды және оның компоненттерін дайындап, тексереді, онсыз күрделі оталар, асқынған босану және көптеген онкологиялық ауруларды емдеу мүмкін емес. Жедел жәрдем нысандары — бригаданың пациентке қаншалықты тез жететіні орналасуына байланысты қосалқы станциялар.

Перинаталдық орталық деген не

Перинаталдық орталық — қаупі жоғары жүктілікті жүргізетін, күрделі босануды қабылдайтын және жаңа туған нәрестелерді, соның ішінде шала туған және ауру балаларды күтіп-баптайтын аурухана. Кәдімгі перзентханадан айырмашылығы — мұндай орталықта жаңа туған нәрестелерге арналған реанимация, жүктілік патологиясы жөніндегі мамандар және күрделі оталарға жағдай бар. Сегіз жаңа орталық мұндай көмекті өңірлердегі әйелдерге жақындатуы тиіс, ана мен баланы басқа қалаға сирек апаруға тура келуі үшін.

Бес өңірде балаларды оңалту

Жеке бағыт — балаларды оңалту. Балаларды оңалту ұлттық орталығының 750 төсектік бес өңіраралық филиалы Алматыда, Ақтауда, Атырауда, Қызылордада және Семейде пайда болады. Дамуында бұзылыстары, жарақаттардың және ауыр аурулардың салдары бар балалардың отбасылары үшін бұл оңалту курсын астанаға ұзақ сапарсыз, үйге жақын жерде өтуге болатынын білдіреді.

Алматыда не салынып жатыр

Шамамен 2,4 миллион адам тұратын Алматыда нысандардың бір бөлігі салынып жатыр.

№1 перзентхана. Ауданы 10 458 шаршы метр жаңа корпус 155 төсекке арналған және жылына 5 мыңның орнына 9 мыңға дейін босануды қабылдауға мүмкіндік береді. Операциялық бөлмелер саны екіден төртке дейін көбейеді, қабылдау бөлімінде шұғыл операциялық көзделген. Корпус конструкциялары мен желілерінің сын жағдайына, өрт қауіпсіздігі, желдету және инфекциялық бақылау талаптарына сәйкес келмеуіне және лифттердің жоқтығына байланысты бұзылған 1938 жылы салынған ғимараттың орнын басады. Корпусты 2027 жылдың көктемінде пайдалануға беру жоспарланып отыр.

Онкологиялық орталық. 30 қазанда Алматыда көпбейінді ауруханаға 250 төсектік онкологиялық орталықты және ауысымына 350 келуге арналған клиникалық-диагностикалық орталықты біріктіретін медициналық кешеннің іргетасына капсула салынды. Онда химиятерапияға арналған 80 орындық күндізгі стационар, сәулелі терапия бөлімшелері, роботтандырылған хирургия мүмкіндігі бар операциялық блок, молекулалық-генетикалық және патоморфологиялық зертханалар болады. Құрылысты 2028 жылы аяқтау жоспарланып отыр. Қазір қалада онкологиялық есепте 38 мыңнан астам пациент тұр, жыл сайын 3,5 мыңнан астам ота жасалады.

Бұл пациенттер үшін нені білдіреді

Жүкті әйелдер мен балалы отбасылар үшін — өңірлердегі заманауи перзентханалар мен балалар ауруханаларында орын көбейеді, басқа қалаларға ауыстыру азаяды.

Өңір тұрғындары үшін — жаңа облыстық және аудандық ауруханалар мен 25 емхана кезекті және дәрігерге дейінгі қашықтықты қысқартуы тиіс.

Алматыдағы онкологиялық пациенттер үшін — 2028 жылдан кейін бір кешенде химиятерапияға және заманауи диагностика әдістеріне көбірек орын.

Түсіну маңызды: егер оларда дәрігерлер мен мейіргерлер жетіспесе, жаңа ғимараттардың өзі мәселені шешпейді. Сондықтан құрылыс басқа шешімдермен — мысалы, мамандарды ұстап қалуға көмектесуі тиіс 2027 жылдан бастап учаскелік медицина қызметкерлеріне қосымша ақымен қатар жүріп жатыр.

Бұл медицина қызметкерлері үшін нені білдіреді

Жаңа орталықтар — жаңа жұмыс орындары, заманауи жабдық және заманауи хаттамалармен жұмыс істеу мүмкіндігі. Өңірлер үшін бұл бұрын ірі қалаларға кетіп қалатын мамандарды тартуға және ұстап қалуға мүмкіндік.

Жиі қойылатын сұрақтар

Жаңа ауруханалар қашан ашылады? Министрлік әр нысан бойынша мерзімді атаған жоқ. Аталған күндерден: Алматыдағы №1 перзентхананың жаңа корпусы — 2027 жылдың көктемі, Алматыдағы онкологиялық орталық — 2028 жыл.

Перинаталдық орталықтар қай қалаларда болады? Астанада, Алматыда, Шымкентте, Қарағандыда, Қаскеленде, Қызылордада және Оралда.

Жаңа ауруханалардағы көмек тегін бола ма? Жаңа мемлекеттік ауруханалар қолданыстағылар сияқты тегін көмектің кепілдік берілген көлемі мен МӘМС жүйесінде жұмыс істейді.

Ескі ғимараттар не болады? №1 перзентхана жағдайында ескі ғимарат бұзылды, ал жаңа корпус оның орнында салынып жатыр.

Материал тек ақпараттық сипатта және дәрігердің кеңесін алмастырмайды. Дәрігерсіз емдеуді бастамаңыз және өзгертпеңіз.