Әйелдер, ерлер, балалар және жүкті әйелдердегі гемоглобин нормасы — кесте
HGB, Hb · бірліктер: г/л
Гемоглобин — эритроциттердегі ақуыз, ол оттегіні өкпеден барлық мүшелерге тасымалдайды. Бұл жалпы қан талдауының басты көрсеткіші: ол арқылы дәрігер анемияны, кейде сусыздануды немесе оттегі жетіспеушілігін байқайды.
Нормалар
Әйелдер
| Жасы | Норма |
|---|---|
| 18 жас және одан үлкен | 120–150 г/л |
Ерлер
| Жасы | Норма |
|---|---|
| 18 жас және одан үлкен | 130–170 г/л |
Жүкті әйелдер
| Жасы | Норма |
|---|---|
| бүкіл мерзім | 110–140 г/л II триместрде плазма көлемі өсетіндіктен гемоглобин әдетте ең төмен болады. |
Балалар
| Жасы | Норма |
|---|---|
| 6 ай – 4 жас | 110–140 г/л |
| 5–11 жас | 115–150 г/л |
| 12–14 жас | 120–155 г/л |
| 15–17 жас | 120–160 г/л 15–17 жастағы жасөспірім ұлдарда төменгі шек ерлердікіне жақын — 130 г/л. |
Төменгі шек — ДДСҰ бойынша анемия шегі. Жоғарғы шек — зертханалардың аралықтары бойынша; жаңа туған нәрестелер мен 6 айға дейінгі балалардың нормасы басқа, оны педиатр бағалайды.
Нормадан төмен болса
- темір жетіспеушілігі — ең жиі себеп, әсіресе етеккірі мол әйелдерде және жүкті әйелдерде
- қан жоғалту, соның ішінде жасырын: ойық жарада, геморройда, ішек полиптерінде
- B12 витаминінің немесе фолий қышқылының жетіспеушілігі
- созылмалы бүйрек аурулары, қабыну аурулары
- жүктілік — қан плазмамен сұйылады, сондықтан жүкті әйелдердің төменгі шегі төмен
Нормадан жоғары болса
- сусыздану: құсудан, іш өтуден, ыстықтан кейін, талдау алдында аз су ішкенде
- темекі шегу
- таулы жерде тұру
- ағзаға оттегі жетпейтін созылмалы өкпе және жүрек аурулары
- сирек — эритроциттер тым көп түзілетін сүйек кемігінің аурулары
Қашан шұғыл дәрігерге бару керек
Гемоглобин 80 г/л-ден төмен болса, алдыңғы талдаумен салыстырғанда тез түссе немесе тыныштықта ентігу, талу, қара нәжіс, қан аралас құсу болса, сол күні дәрігерге қаралыңыз.
Талдауға қалай дайындалу керек
- таңертең, аш қарынға немесе жеңіл тамақтан кейін 3–4 сағат өткен соң
- талдаудан бір сағат бұрын темекі шекпеңіз
- алдыңғы күні ауыр жаттығу жасамаңыз
- су ішуге болады — сусыздану гемоглобинді жоғарылатып көрсетеді
Жиі қойылатын сұрақтар
Гемоглобинді қалай тез көтеруге болады?
Алдымен себебін анықтау керек. Егер бұл темір жетіспеушілігі болса, дәрігер темір препараттарын тағайындайды: тек тамақпен тапшылық айлар бойы толады. Талдаусыз «қалай болғанда да» темір ішудің қажеті жоқ — оның артығы зиянды.
Неге жүкті әйелдерде норма төмен?
Жүктілік кезінде плазма көлемі эритроциттер санынан тезірек өседі, қан сұйылады. Сондықтан ДДСҰ жүкті әйелдердегі анемия деп басқа әйелдердегідей 120 емес, 110 г/л-ден төмен гемоглобинді санайды.
Әйелде гемоглобин 118 — бұл анемия ма?
Ресми түрде бұл ДДСҰ шегінен (120 г/л) сәл төмен. Дәрігер басқа көрсеткіштерді — эритроциттерді, MCV, ферритинді қарап, темір қорын тексеру керек пе, соны шешеді.
Дереккөздер
- ДДСҰ: анемияны анықтауға арналған гемоглобин шектері (2011)
- ҚР ДСМ клиникалық хаттамасы «Темір тапшылығы анемиясы»
- Қазақстандағы ірі зертханалардың референстік аралықтары
Бұл анықтамалық, диагноз емес. Нормалар зертхана әдісіне байланысты: зертханаңыздың бланкіндегі аралық басым. Нәтижені түсіндіруді және емдеуді дәрігер тағайындайды.
Жаңартылды: 30.10.2026